LaTeX

LaTeX 2 – Cài đặt LaTeX

Bài viết sẽ hướng dẫn bạn cách cài đặt các phần mềm cần thiết để có thể soạn thảo văn bản LaTeX. Cụ thể Mat2IT sẽ hướng dẫn bạn cách cài TeXLive và TeXMaker.

Cài LaTeX là cài gì?

Soạn thảo LaTeX khác với soạn thảo văn bản trên MS Word. Ở Word, bạn gõ gì thì cho ra nấy nhưng ở LaTeX, bạn gõ một kiểu, lúc cho ra lại khác. LaTeX sẽ giúp bạn chuyển từ cái bạn gõ ra cái bạn muốn. Vậy cơ bản bạn cần phải có 2 thứ:

  1. Cái để bạn có thể gõ và lưu dưới dạng file .tex. Ta gọi cái này là trình soạn thảo TeX.
  2. Cái có thể chuyển file .tex ở trên thành thứ mà bạn muốn (văn bản hoàn chỉnh, hình ảnh, slide trình chiếu,…). Ta gọi cái này là trình biên dịch TeX.
Phân biệt trình soạn thảo và trình biên dịch

Cái thứ nhất, bạn có thể dùng bất kỳ thứ gì miễn sao có thể gõ thành chữ và lưu thành file .tex là được. Ở đây Math2IT dùng TeXMaker, ngoài ra còn có một số phần mềm khác như TeXWork, TeXStudio, VieTeX, Geany, … thậm chí chỉ cần Notepad mặc định của Windows cũng có thể gõ.

Cái thứ hai, thường có 2 sự lựa chọn cho bạn, một là TeXLive (Math2IT sẽ dùng cái này) cho Windows hay trên MacOS nó là MacTeX, hai là MikTeX.

Xem thêm Phân biệt phần hồn và phần xác trong latex.

Hướng dẫn cài đặt

Ubuntu/Linux

Ngoài việc cài từ các file đã download ở trên thì trong Ubuntu/Linux, bạn có thể cài đặt tự động thông qua các câu lệnh sau. Lưu ý là trong Ubuntu/Linux, phần mềm sẽ cài trực tiếp vào ổ hệ thống nên bạn cần chắc rằng dung lượng trống còn khoảng hơn 6Gb vì theo kinh nghiệm của một bạn đọc thì dung lượng 4Gb sẽ không đủ. Ngoài ra bạn cần cài thêm gói apt-fast để cho quá trình download cài đặt nhanh hơn do dung lượng file lớn.

Cài TeXMaker

Cài TeXLive

 Xem thêmCách cài TeXLive từ file iso trong Linux từ bài viết này.

Windows

1 Download phần mềm

 Download TeXMaker mới nhất.
Download TeXLive mới nhất (link dự phòng) (bạn chọn file .iso)

Thường bản texlive mới nhất sẽ hoạt động tốt, tuy nhiên nếu bạn bị lỗi với bản mới nhất này, bạn vui lòng uninstall bản texlive này đi và tải bản cũ hơn 2012 tại đây. Bạn có thể tìm thấy tất cả các phiên bản của texlive tại đây.

2 Cài đặt TeXMaker. Việc cài đặt hoàn toàn bình thường như cài đặt các phần mềm khác, không có gì đặc biệt.

3 Cài đặt TeXLive. Do file bạn download về là file .iso nên bạn cần phải dùng một trình tạo ổ đĩa ảo để có thể đọc được file iso này.

Đối với Windows 8 trở lên thì bạn không cần dùng phần mềm phụ trợ, bản thân Windows Explorer đã có thể đọc được file iso này và tự tạo đĩa ảo cho bạn. Tuy nhiên do nhiều người đã cài sẵn WinRAR (phần mềm giải nén hình chồng sách), nên nó tự động nhận diện cái đuôi .iso luôn. Thành thử bạn phải chuột phải vào file texlive.iso đã download ở trên > Chọn Open with… > Chọn Windows Explorer.

Đối với Win7/XP, bạn dùng phần mềm WinCDEmu hoàn toàn miễn phím download tại đây.

HD WInCDEmu cơ bản
  1. Bạn download WinCDEmu từ link trên về và mở nó lên.
  2. Nhấn Install, nếu nó có hỏi điều gì (bạn chịu khó đọc tiếng Anh), chọn install
  3. Cài xong, bạn nhấn chuột phải vào file iso của texlive đã tải về ở các bước trên, chọn Open with > chọn tiếp WinCDEmu mounter
  4. Một ổ đĩa mới xuất hiện và bạn làm tiếp các bước cài texlive nhé.
4 Sau khi mount được vào ổ đĩa ảo, bạn sẽ thấy giống như hình bên dưới, bạn chạy file install-tl.bat (hoặc install-tl-advanced) dưới quyền administrator (chuột phải vào file ấy, chọn Run as administrator – bước quan trọng)

5 Một cửa sổ hiện lên > Bạn chọn Simple install (big) > Next > Install > Đợi nó load tí sẽ hiện lên một cửa sổ khác như hình dưới

6 Bạn chọn Next > Next > Tiếp tục cài đặt như một phần mềm bình thường, lưu ý là quá trình cài đặt sẽ hơi lâu do dung lượng file lớn > Finish

Mac OS X

Việc cài đặt LaTeX cho Mac OS X khá đơn giản. Bạn chỉ việc download MacTeXTeXMaker về, đều là file .dmg hoặc .pkg, sau đó nhấp đúp để cài đặt bình thường. Cài xong là bạn có thể xài thoải mái.

Download MacTeX.
 Download TeXMaker for Mac.

Vậy là bạn đã hoàn thành quá trình cài đặt LaTeX. Bây giờ hãy bắt đầu bài học đầu tiên ở link dưới nhé.

Đọc bài Tạo văn bản đơn giản đầu tiên bằng LaTeX.
Đọc loạt bài Tự học LaTeX từ A-Z.

Nguyễn Thái Trung

Nguyễn Thái Trung

Một trong những người cùng sáng lập Math2IT.com. Anh là giáo viên Toán. Anh chưa chia sẻ nhiều về mình.

  • Khả Y

    Anh ơi. Sau khi em mở Texlive ra thì không có install-tl.bat mà chỉ có install-tl , install-tl-advance.bat , install-tl-windows.bat thôi ạ. Vậy phải chọn cái nào để chạy vậy?

    • Math2IT

      em thử nhấn vào -windows.bat xem.

      • Khả Y

        anh ơi em cài texlive xong rồi. mở texmaker lên sài vẫn không dùng được các câu lệnh :(((

        • Math2IT

          Em có thử đoạn code đơn giản nhất trong bài tiếp theo trên trang chưa? Dùng đoạn code đó để thử xem có chạy được không. Khi em biên dịch trong texmaker, nó báo sao mà e biết là không dùng được câu lệnh vậy?

      • Nguyễn Văn Hiệp

        em gặp lỗi tương tự, nhấn windows.bat vẫn không cài được

        • Chào em, em chọn thử tất cả các file .bat xem sao. Lưu ý khi chọn nhớ chuột phải > Run as administrator nhé.

        • Nguyễn Văn Hiệp

          Cảm ơn trả lời của anh ạ, nhưng em đã chọn tất cả các file đuôi .bat nhưng đều k mở được trong cmd (ms dos) chưa đến được bước run as administrator. Em mở bằng Cyberlink viewer ISO( win 10 ) ạ

        • Win 10 có thể tự mở file .iso bằng Windows Explorer. Em chử reject file iso load bởi cyberlink rùi sau đó chuột phải vào file iso, chọn open with windows explorer. Sau khi mount được rồi, em nhấn chuột phải vào file như anh nói thử nhé, không có làm trên dos.

        • Nguyễn Văn Hiệp

          Dạ em đội ơn anh, anh nhiệt tình quá ! em đã làm được rồi ạ

  • Trần Mạnh Hưng

    Anh ơi em hỏi: em cài đặt texlive qua lệnh sudo apt-get install texlive-full là dùng được mọi chức năng của latex, kể cả language là vietnamese phải không ạ?

    • Đúng rồi đó em. Em cứ cài theo dòng lệnh đấy là ổn cả. Anh đã cài rồi 🙂

  • abcxyz

    Mình cài texmaker khi biên dịch thì báo lỗi Error : could not start the command. Khắc phục ntn vậy ạ, cảm ơn bạn

    • Math2IT

      Bạn có cài texlive chưa?

  • foollock

    mình đã cài cái Miktex nhưng không được nên mình chuyển sang cài Texlive, và cài được
    nhưng sau khi cài Texmaker, biên dịch thử thì nó cứ báo lỗi Error : could not start the command : “C:/Program Files/MiKTeX 2.9/miktex/bin/yap.exe” “1”.dvi
    khắc phục lỗi này như thế nào ạ, mình cảm ơn trước

    • Trước khi cài Texlive, bạn cần uninstall hoàn toàn Miktex (uninstall chứ không phải là nhấn chọn rồi xóa thủ công). Lỗi này có thể xuất hiện do bạn cài song song hai cái hoặc uninstall chưa triệt để/ sai cách Miktex nên phần mềm soạn thảo latex vẫn nhận miktex thay vì texlive.

      • foollock

        không biết mình cài như thế nào nhưng mình không tìm được cái uninstall của Miktex, có cách nào để bắt buộc TexMaker nhận Texlive luôn không ạ

        • Math2IT

          Bạn vào Uninstall Programs của Windows để tìm và gỡ cài MikTeX. Sau đó cài lại Texlive thì texmaker sẽ tự động nhận texlive bạn nhé.

  • Nguyễn Đức

    Chào math2it.
    Mình mới sử dụng macbook lần đầu và đã tiến hành cài đặt texmaker thành công.
    Trong quá trình sử dụng texmaker không có gợi ý lệnh ví dụ: begin nó sẽ đưa ra rất nhiều gợi ý command cho người dùng.
    Vậy làm cách nào để mình khắc phục vấn đề này.
    Cám ơn math2it.

    • Math2IT

      Chào Đức,

      1. Để có thể hiện gợi ý, bạn cần gõ ký hiệu backslash () phía trước bất kỳ lệnh nào của LaTeX, ví dụ begin thay vì begin.
      2. Bạn thử vào texmaker > preferences > chọn thẻ “Editor” > coi có tick chọn vào ô “Completion” chưa, nếu chưa thì bạn phải tick vào nó mới hiện gợi ý tự cho bạn được.

      Làm thử xem nha, không được nữa thì nói mình nhé.

    • trang

      ban cho minh how cach cai teamaker tren macbook, cám ơn

      • Math2IT

        Chào Trang,

        Để cài được texmaker trên mac, đầu tiên bạn phải kích hoạt tính năng cài phần mềm từ bên thứ 3 trên Mac (không cài trực tiếp trên App Store). Để làm được, bạn vào System Settings > Security & Privacy > General > Nhấn vào biểu tượng hình ổ khóa ở góc dưới bên trái, kế bên chữ “Click the lock to make changes” để mở khóa > Gõ password > Bên dưới “Allow apps downloaded from” chọn “Anywhere”.

        Xong bạn download Texmaker từ trang web http://www.xm1math.net/texmaker/download_fr.html#macosx

        Download xong về giải nén > ra một file .app > Chép file ấy vào trong thư mục Applications trong Finder > Mở texmaker lên > Nó sẽ hỏi ở lần đầu tiên mở, chọn “Open” > OK!

        • trang

          cám ơn bạn

  • Trang

    Cái link tải tex live k hoạt động bạn ơi

    • Math2IT

      Mình đã cập nhật lại link rồi nha bạn, do chỉ có 1 file duy nhất tới 2.2 GB nên mình khuyên bạn chọn một đường truyền nhanh nhanh để download.