Khám phá

Điểm mù của mắt

KKhông phải bất cứ thứ gì trước mặt bạn đều có thể dùng mắt để nhìn, có những cái mắt bạn không thể nhìn thấy được, cái đó gọi là điểm mù của mắt. Cùng tìm hiểu về nó nhé.

Dẫn nhập

Nếu nói với bạn rằng trong thị giác của bạn có một nơi bạn hoàn toàn không nhìn thấy được, mặc dù nơi ấy ngay trước mắt bạn, thì chắc bạn không tin. Có lẽ nào suốt đời ta lại không nhận ra được các thiếu sót lớn đến như vậy của thị giác sao? Nhưng làm một thí nghiệm đơn giản là bạn có thể tin ngay được.

Thí nghiệm

Bạn tiến hành dùng tay bịt mắt trái lại, tập trung dùng mắt phải nhìn vào hình dấu chéo bên trái, sau đó tiến từ từ lại gần màn hình, chậm thôi, đến một khoảng cách nhất định, bạn sẽ thấy rằng điểm đen bên phải sẽ biến mất, đó chính là vì nó đã rơi vào điểm mù trên mắt phải của bạn. Trong khi bạn vẫn thấy rõ hai vòng tròn xung quanh.

Thí nghiệm này do Mariốt, nhà vật lí học nổi tiếng,  tiến hành vào năm 1668 (dưới một hình thức hơi khác đôi chút), đã làm cho các cận thần của vua Lu-i XIV vô cùng thích thú. Mariốt để hai người đứng quay mặt vào nhau và cách nhau chừng 2 mét rồi đề nghị họ nhìn một điểm nào đó ở bên cạnh bằng một mắt – lúc ấy, cả hai người đều khám phá ra rằng đối phương của mình không có đầu. 

Khi nhìn một lâu đài bằng một con mắt thì trong thị giới sẽ có một khu vực nhỏ C’ ứng với điểm mù (C) của mắt đó, khu vực này chúng ta hoàn toàn không nhìn thấy.

Kể cũng lạ, cho mãi tới thế kỷ XVII, người ta mới biết rằng trên võng mạc của mắt người có một “điểm mù” mà trước kia chẳng có ai ngờ tới. Vị trí của điểm mù này trên võng mạc là nơi mà dây thần kinh thị giác đi vào nhãn cầu nhưng chưa chia ra thành những nhánh nhỏ có các tế bào nhạy sáng.

Nguyên nhân?

Sở dĩ chúng ta không thể cảm thấy cái lỗ hổng đen ấy ở trọng thị giác do thói quen đã có trong cả một thời gian dài. Sức tưởng tượng của chúng ta vô tình đã điền vào lỗ hổng đó bằng những tiểu tiết của bối cảnh xung quanh: chẳng hạn, như trên hình 1, tuy chúng ta không nhìn thấy điểm đen đó, nhưng chúng ta vẫn tiếp tục kéo dài một khoảng cách tưởng tượng ở những đường tròn và tin rằng đã nhìn thấy rõ tình hình là hai vòng tròn cắt nhau ở chỗ đó.

Bạn có biết: trong truyện tranh Đôrêmon, có 1 tập chú mèo máy thông minh đã giảng cho Nôbita về điều này.

Thí nghiệm khác

Nếu bạn đeo kính thì bạn có thể làm được thí nghiệm sau: dán một mảnh giấy con lên mắt kính (chú ý đừng dán ở giữa, mà dán ở cạnh). Mấy ngày đầu, miếng giấy con đó cản trở bạn nhìn, nhưng qua một vài tuần lễ, bạn sẽ quen với mảnh giấy con ấy, thậm chí bạn còn không cảm thấy có mảnh giấy con ấy nữa. Có một số người mắt kính bị nứt, vì chưa kịp thay nên vẫn phải đeo, cũng có kinh nghiệm tương tự: họ chỉ cảm thấy có vết nứt đó trong mấy ngày đầu. Cũng giống hệt như vậy, do thói quen lâu dài, chúng ta không phát hiện ra được điểm mù ấy ở trong mắt chúng ta. Ngoài ra hai điểm mù ứng với những miền khác nhau của thị trường của từng mắt, cho nên, khi nhìn bằng cả hai mắt, thì trong thị giới của chúng ta không thấy một lỗ hổng nào cả.

Lưu ý

Bạn không nên nghĩ rằng điểm mù trong thị giới của chúng ta không lớn lắm; nếu bạn nhìn (bằng một mắt) một ngôi nhà cách xa chừng 10 mét, thì do điểm mù, bạn không thể nhìn thấy một phần lớn của chính diện ngôi nhà ấy. Đường kính của phần không nhìn thấy này dài hơn một mét, có thể chứa được cả một cái cửa sổ. Nếu bạn nhìn lên bầu trời thì có một miền không nhìn thấy được, diện tích miền này ước chừng bằng 120 Mặt Trăng tròn!

Nguồn Bách Khoa Tri Thức

Math2IT

Math2IT

Đây là tác giả chung cho các bài viết không do trực tiếp tác giả cụ thể nào của Math2IT viết. Có thể đó là các bài dịch từ các bài viết nước ngoài hoặc các bài viết thiên về kỹ thuật và thông báo.