Công cụ

Phần mềm và chọn cách ghi chú hiệu quả cho dân học thuật

BBài viết sẽ giới thiệu cho bạn một vài công cụ giúp ghi chú hiệu quả, đặc biệt cho dân Toán, Tin và giới học thuật. Tiêu chí được chọn là dễ dàng soạn thảo dễ dàng tra cứugõ được công thức toán chèn được tài liệu tham khảo + đa nền tảng + hỗ trợ tạo mục lục tự động. Bài viết cũng chỉ ra những điểm mạnh, điểm yếu của những phần mềm ghi chú hiện có và tác dụng của chúng đối với giới học thuật, Toán, Tin ra sao. Để dễ hình dung và theo dõi, mời bạn xem video dưới đây.

Xem thêm Cách làm một trang ghi chú đơn giản.

Nếu lười đọc thì bạn có thể chỉ cần xem video thôi, link download thì xem trong bài viết.

Những phần mềm ghi chú hiện có

Xem những phần mềm được giới thiệu và link download
  • Evernote : phần mềm ghi chú quá nổi tiếng, nó hiện diện đầy đủ ở cả Mac, Windows, Linux (dùng phần mềm thứ ba), Web, iOS, Android. Nó còn hỗ trợ Clip nhanh ghi chú trong trình duyệt, nghĩa là bạn thấy gì hay ho trong lúc duyệt web thì có thể note nhanh nhờ vào một plugin hỗ trợ. Điểm yếu của nó ở chỗ là thiếu đi chèn công thức toán (bài viết này tôi sẽ hướng dẫn bạn cách làm) + tài liệu tham khảo.
     Download : Mac/Windows | Android | iOS | Web 
  • Google Keep : phần mềm ghi chú của gã khổng lồ Google, tuy nhiên đối tượng và cách thức của nó chỉ ở dạng ghi chú nhỏ lẻ, tức bạn chỉ ghi chú thô các tex, các list làm việc, không thích hợp cho dân học thuật. Nó hỗ trợ khá đầy đủ cho các nền tảng hệ điều hành.
  • Các phần mềm hỗ trợ soạn thảo Markdown : Nói thêm, ngôn ngữ markdown là ngôn ngữ được tạo ra với mục đích hỗ trợ soạn thảo nhanh, giao diện soạn thảo đơn giản, tất cả chỉ gõ gõ và gõ. Đây cũng là tiêu chí chọn của Math2IT. Để 
     Xem thêm : Ngôn ngữ Markdown là gì?
     Xem thêm : Hướng dẫn soạn thảo bằng ngôn ngữ Markdown.

    • Marxico : phền mềm này được tạo ra với mục đích “kết hôn” cùng Evernote. Nghĩa là bạn soạn thảo trên nó rồi nó sẽ xuất sang Evernote. Đây chính là cách mà Math2IT muốn giới thiệu đến bạn. Nó hội tụ gần như đầy đủ các tiêu chí cần có, tuy nhiên điểm yếu là phiên bản miễn phí chỉ hỗ trợ tạo ra 2 tài liệu có thể đồng bộ được với Evernote, các tài liệu khác thì chỉ xem được trên chính Marxico. Tuy nhiên bạn hoàn toàn có thể xuất ra fiel PDF/HTML. Nhược điểm tiếp theo của nó là không save dưới dạng file .md (định dạng file markdown) được.
      Download : Web | Mac | Windows
    • Typora : phần mềm này không đồng bộ trực tiếp với bất cứ cái nào, tuy nhiên soạn thảo trên nó rất tiện, nó là dạng WYSIWYG (soạn tới đâu thấy tới đó), nghĩa là nó không chia màn hình làm hai như mấy trình soạn thảo khác (1 bên code markdown, 1 bên là kết quả hiển thị) mà nó sẽ chuyển thể code markdown ngay sau khi bạn gõ xong và hiển thị ra luôn. Vui lòng xem video bên trên để biết thêm. Tôi đang dùng phần mềm này.
       Download : Mac | Windows | Linux (họ chưa ra mắt)
    • StackEdit : cái này phải nói là web soạn thảo vì nó hoạt động hoàn toàn dựa vào trình duyệt. Có thể nói ngoài cái nhược điểm này (hay ưu điểm cũng chả biết) thì nó hỗ trợ soạn thảo markdown khá mạnh, đầy đủ nhu cầu của chúng ta, tích hợp được với Dropbox, Google Drive, CloudDB. Điểm đặc biệt là nó có bà con họ hàng với trang web hỏi đáp nổi tiếng StackExchange, tất cả thư viện cũng như cách thức soạn thảo markdown trên này đều giống như trên trên trang StackExchange.
      Download : Web.

Bài viết này tôi sẽ giới thiệu đến các bạn những phần mềm kể trên, tất nhiên còn rất nhiều phần mềm khác nhưng chức năng và cách sử dụng không hiệu quả bằng những phần mềm đã được tuyển chọn ở trên.

Kết hợp Marxico và Evernote

Xem nội dung chính
1 Đầu tiên bạn cần phải có một tài khoản Evernote, việc đăng ký rất đơn giản, chỉ việc vào trang chủ, điền email và password là xong, không cần kích hoạt qua email.

2 Bạn vào Marxico (hoặc download Marxico client cho máy tính với các link được giới thiệu ở mục trước). 

Xem cách sử dụng Marxico cơ bản
3 Trong trình soạn thảo Marxico, bạn chọn nút như hình dưới đây để liên kết với tài khoản Evernote

4 Xong bạn cần cho phép Marxico truy xuất đến Evernote như hình dưới

5 Bạn cần đăng nhập vào Evernote để tiếp tục

6 Sau khi đã hoàn tất, cửa sổ của Marxico sẽ tự động cập nhật và giờ đây bạn có thể thao tác 

7 Sau mỗi lần soạn thảo xong với Marxico, bạn nhấn vào biểu tượng như hình dưới đây (hoặc nhấn tổ hợp phím Ctrl + S) để sync với Evernote.

8 Trong Evernote, bạn nhấn vào biểu tượng cập nhật như hình dưới đây, nó sẽ tự động cập nhật bài viết vừa tạo từ Marxico. Lưu ý các công thức toán sẽ tự động được chuyển sang dạng hình và bạn chỉ có thể chỉnh sửa trong Marxico chứ không thể chỉnh sửa trong Evernote. Evernote chỉ là nơi để bạn “xem” mà thôi.

Hướng dẫn dùng Typora

Xem nội dung chính
1 Đầu tiên bạn cần download Tepora về máy (xem link download ở đầu bài)

2 Tiến hành cài đặt bình thường như bao phần mềm khác và sau đó mở Tepora lên.

3 Theo mặc định, tepora sẽ không hiển thị panel mục lục ở bên trái như trong hình trên, để có thể kích hoạt nó, cũng như kích hoạt chế độ soạn thảo công thức toán học trong tepora, bạn vào phần tùy chỉnh ở thanh menu trên cùng (Preferences)

Ở tab Apperance, bạn có thể tùy chỉnh cách mà Typora hiển thị. Bạn tích chọn Show Outline Panel by default để hiển thị mục lục bên trái trong lúc soạn thảo. 

Bạn chọn Open Theme Folder để đến phần tùy chỉnh chuyên sâu ví dụ như cỡ chữ, màu sắc hiển thị,… (nếu bạn rành về CSS thì hãy đến phần này)

Bạn chọn thẻ Markdown để tùy chỉnh những thứ liên quan đến ngôn ngữ markdown, trong đó nhớ tick chọn Inline Math để có thể hiển thị công thức toán, lưu ý, bạn chỉ có thể dùng dấu  $công thức toán$  để có thể chèn công thức, không thể dùng các môi trường khác được. Cấu trúc gõ bạn dùng LaTeX.

4 Trên thanh menu chính, có rất nhiều cái giúp bạn chèn nhanh. Trong đó tôi lưu ý hai cái là File và Themes

Ở cái Themes, bạn có thể save tài liệu đang làm (dưới định dạng markdown là .md) hoặc có thể xuất sang các định dạng khác (Typora hỗ trợ khá nhiều). Lưu ý, các định dạng Word, LaTeX, ePub,.. bạn cần cài thêm phần mềm Pandoc.

Typora hỗ trợ rất nhiều theme đẹp để hiển thị văn bản, bạn có thể chọn cái nào phù hợp với bạn nhất, riêng tôi, tôi chọn Whitney có tùy chỉnh đôi chút. Bạn chọn Themes trong thanh menu để chọn.

Hướng dẫn dùng StackEdit

Xem nội dung chính
1 Đầu tiên bạn cần vào trang soạn thảo StackEdit, hoàn toàn không cần đăng ký tài khoản.

2 Ở biểu tượng stackedit trên cùng bên trái, bạn sẽ có thể save hay xuất file đang soạn thảo. Lưu ý, việc xuất ra file pdf chỉ có tác dụng nếu bạn đóng góp cho StackEdit ít nhất 5 USD.

3 Cái hay của StackEdit là bạn có thể “làm việc nhóm”, nghĩa là có thể có nhiều người cùng thao tác chỉnh sửa bài viết hiện có, bạn cũng có thể “comment” vào một chỗ nào đó trong bài viết. Bạn cần chọn Sharing trong tùy chọn và làm theo hướng dẫn (tiếng Anh).

Bài viết này cần phải được kết hợp với video, hy vọng nó sẽ giúp bạn có được một trình ghi chú hiệu quả cho mình.

So sánh các trình soạn thảo dành cho người dùng Mac

Qua quá trình sử dụng và so sánh các trình soạn thảo riêng cho người dùng Mac OSX, tôi có đôi lời nhận xét sau đây, đâu là trình bạn nên chọn?

Xem nội dung so sánh
  1. Marxico : có thể nói về mặt soạn thảo và đồng bộ với Evernote thì đây là trình soạn thảo ngon lành nhất, tuy nhiên lý do tôi không chọn nó chính là vì nó chỉ miễn phí 10 ngày, sau đó bạn phải mua bản quyền. Tôi không ngại mua bản quyền nhưng ở đây thay vì mua dứt điểm phần mềm, bạn phải mua dưới dạng thuê bao hàng năm. Không thể chấp nhận!
  2. MacDown : phần mềm miễn phí, nhược điểm duy nhất của nó là không hỗ trợ \begin{align}  (tuy nhiên bạn có thể dùng  $\begin{align}$ ), nhược điểm tiếp theo của nó chính là không hỗ trợ tạo footnote đôi, tức là nếu có hai chỗ bạn để cùng một footnote, ví dụ  [^abc]  thì chỉ có một chỗ có tác dụng, chỗ còn lại vẫn hiển thị  [^abc] . Đây là lý do tôi cũng không chọn MacDown.
  3. Typora : tôi vừa phát hiện một nhược điểm cực lớn của Typora chính là nó bị lỗi chỗ list. Khi bạn nhập list thì đến số thứ tự thứ 10, nếu bạn tiếp tục nhập list con của cái thứ 10 ngày thì nó sẽ bị lỗi, quay trở lại 11 nó sẽ hiện 1 thay vì 11. Cho dù bạn chỉnh sửa đàng hoàng, lưu lại, thoát Typora thì sau khi mở lên nó vẫn bị lỗi như thế. Typora cũng không hỗ trợ  \begin{align} . \Rightarrow Update : Lỗi list không có, lý do là tôi copy-pastes từ các trình markdown khác nên nó giữ lại định dạng, dẫn đến xung đột với Typora nên có lỗi. Nếu bạn gõ bằng Typora ngay từ đầu thì không có lỗi này. \Rightarrow Khuyên lại : vẫn nên chọn Typora. 
  4. StackEdit : chính vì nó không có bản offline, kèm thêm việc không hỗ trợ xuất ra file PDF nên tôi cũng không chọn nó.
  5. Vậy ứng cử viên ở đây là gì? Tôi chọn MWeb,  phần mềm này có đầy đủ tiêu chí như đã nêu trong bài viết. Nhược điểm duy nhất của nó chính là có phí (tuy nhiên tôi đang dùng bản Lite, bản miễn phí bị hạn chế nhưng không biết có hết hạn không). Điều quan trọng là bạn có thể mua nó trọn đời chứ không như Marxico. Trong quá trình soạn thảo toán học, để có thể dùng  \begin{align} , bạn phải đặt nó trong  $$...$$ . Nhược điểm của trình soạn thảo này chính là scroll qua lại giữ khung soạn thảo và khung preview không có xự tương xứng 1-1 (cái scroll này làm tốt nhất chỉ có marxico mà thôi) + khi xuất ra file pdf thì các link trong phần mục lục không dẫn đến các đề mục trong tài liệu tương ứng mà nó dẫn tới 1 file .md khác trong máy bạn, rất khó chịu. \Rightarrow Khuyên lại : có thể chọn MWeb. 
Đinh Anh Thi

Đinh Anh Thi

Sáng lập Math2IT. Hiện Thi đang là nghiên cứu sinh tại Pháp về chuyên ngành Toán Ứng Dụng. Anh mong muốn tổng hợp và chia sẻ kiến thức Toán thực tế, Khoa học ứng dụng và Tin học thường thức đến tất cả mọi người dưới dạng dễ tiếp cận và tự nhiên nhất.

Muốn nói gì không bạn ơi?

Cho cái nhận xét đầu tiên nào!

Thông báo của
avatar
wpDiscuz