LaTeX

LaTeX 5 – Soạn thảo toán học trong LaTeX

BBài viết đầy đủ của Math2IT về soạn thảo Toán học trong LaTeX. Bài này được viết lại rõ ràng và đầy đủ hơn, hạn chế phân thành nhiều bài nhỏ để mọi người tiện theo dõi. Luôn được cập nhật thường xuyên. 

Những lưu ý đầu tiên

  • Bạn luôn có thể tham khảo tài liệu chính thức (có tiếng Việt) : AMS-LaTeX.
  • Bạn có thể dùng MathType hoặc những trang web hỗ trợ gõ công thức và xuất ra lệnh TeX như hotsmath hay codecogs để tiết kiệm thời gian.
  • Nếu không biết 1 ký hiệu toán nào đó trong LaTeX viết làm sao thì vào trang Detexify để “vẽ nó ra” và trang sẽ gợi ý giúp bạn.
  • Hãy đảm bảo PHẢI CÓ 3 gói lệnh sau đây đặt trước \begin{document} 

Đặt công thức toán ở đâu?

Không phải muốn để các câu lệnh toán ở đâu cũng được, ta phải đặt chúng trong một môi trường cụ thể để LaTeX biết rằng “Ờ, cái tụi ở trong này là công thức toán!“. Vậy môi trường đó là gì?

► Công thức cùng dòng với văn bản

► Công thức là một đoạn riêng so với văn bản (khác dòng)

► Gõ phương trình hoặc muốn đánh số hay tham chiếu đến công thức (khuyên dùng)

Nhận xét : Nên dùng \begin{align} , chỉ khi nào muốn đánh máy nhanh mà không cần tham chiếu đến phương trình đang viết thì dùng $$ .

Đánh số phương trình hay công thức

Bạn thấy dùng equation hay align như ở trên thì nó sẽ tự động đánh số phương trình giùm bạn luôn. Bây giờ bạn muốn chủ động điều khiển quá trình đánh số này thì làm sao?

► Đánh số ở trước công thức thay vì ở sau như bình thường

Các bạn thêm vào trong khai báo document như dòng code bên dưới

► Đánh số tất cả các hàng

► Không đánh số gì cả

► Đánh số chỉ 1 hàng thôi

…sẽ bổ sung sau…

► Không đánh số một hàng, còn lại đánh hết

► Thay vì đánh số, bạn muốn đánh chữ hay một ký tự nào đó tùy ý

► Đánh số chung cho cả cụm công thức gồm nhiều dòng

► Đánh số dạng 1a, 1b, 1c (hệ phương trình)

► Đánh số dạng 1a, 1b, 1c (phương trình tự do)

► Đánh số dạng (1.1), (2.2.1),… theo số mục và chương mà phương trình đó đang hiện hữu.

    • Nếu muốn đánh theo chỉ số mục (section) (ví dụ 1.2, 1.3,…) thì bạn đặt dòng code sau đây vào trước \begin{document} 
    • Nếu muốn đánh theo chỉ số mục phụ (subsection) (ví dụ 1.1.2, 1.1.3,…) thì bạn đặt dòng code sau đây vào trước \begin{document} 

Bạn có thể xem kỹ ví dụ ở file .texfile .pdf này.

► Ghi lại một phương trình 2 lần nhưng vẫn giữ nguyên đánh số.

  • Ở lần ghi đầu tiên nhất, bạn dùng \label{abcxyz} 
  • Ở lần ghi thứ hai, bạn dùng \tag{ref{abcxyz}}  mà khỏi cần dùng label.

Lưu ý là khi bạn gọi lại phương trình ấy, tức bạn dùng \eqref{abcxyz}, nó sẽ dẫn bạn đến lần ghi đầu tiên nhất, chỗ có lệnh label. Cái thủ thuật này đa phần chỉ hữu hiệu khi bạn soạn thảo bài trình chiếu beamer.

Tham chiếu đến công thức đã được đánh số

Mục đích của đánh số chính là cần “nhắc lại” hay tham chiếu công thức đó. Bạn dùng \label{}  để đánh dấu, còn dùng \eqref{}  để gọi lại.

Canh đều công thức

Hay còn gọi là giống hàng. Bạn muốn những hàng công thức toán trong phương trình canh đều ở những điểm nào. Bạn dùng ký hiệu & để xác định những hàng sẽ đều nhau ở đâu.

Gõ hệ phương trình

Dấu ngoặc

Các dấu ngoặc to, ngoặc bé, ngoặc nhọn, ngoặc vuông sẽ được liệt kê hết ở mục này. Khi dùng những lệnh này, dấu ngoặc sẽ tự động điều chỉnh kích thước sao cho đẹp và bao hết công thức bên trong nó.

Những ký tự, phép toán đặc biệt

Nếu bạn không biết ký hiệu \Delta, \varepsilon, \theta, \ldots viết như thế nào trong LaTeX thì bạn có thể dùng MathType hoặc bên trong các chương trình soạn thảo LaTeX như TeXMaker hay TeXStudio,… đều có danh sách các ký tự đặc biệt cho bạn tham khảo. Trong trường hợp ký tự lạ quá thì bạn có thể tham khảo trang Detexify để vẽ sơ sơ những ký hiệu đó ra, ngay lập tức trang web sẽ gợi ý cho bạn.

Chữ cái Hy Lạp

► Các tập hợp số

Tích phân, giới hạn, tổng

► Căn số, phân số

Hàm lượng giác

Logarit, inf, sup, max, min

► Các phím mũi tên

► Phép toán tập hợp

Một số ký tự hay dùng khác

► Dấu ngoặc nhọn đôi và dấu ngoặc vuông đôi : xem bài này.

Gõ các phép toán thẳng đứng : Ví dụ bạn muốn gõ \operatorname{cond} thay vì cond thì bạn dùng câu lệnh \operatorname{cond}  

Gõ ma trận, vector

Gõ ánh xạ, hàm

Liên tục cập nhật…

Đinh Anh Thi

Đinh Anh Thi

Sáng lập Math2IT. Hiện Thi đang là nghiên cứu sinh tại Pháp về chuyên ngành Toán Ứng Dụng. Anh mong muốn tổng hợp và chia sẻ kiến thức Toán thực tế, Khoa học ứng dụng và Tin học thường thức đến tất cả mọi người dưới dạng dễ tiếp cận và tự nhiên nhất.

Muốn nói gì không bạn ơi?

4 Nhận xét vào "LaTeX 5 – Soạn thảo toán học trong LaTeX"

Thông báo của
avatar
Sắp xếp theo:   mới nhất | cũ nhất | nhiều lượt thích nhất
Trần Văn Thiện
Khách

Làm thế nào để viết được nhiều hệ tương đương trên một dòng trong tex được? Mọi người chỉ giúp! Cảm ơn nhiều!

Math2IT
Admin

Bạn cứ gõ hệ bình thường thôi bạn, giữa các hệ cách nhau bởi dấu tương đương là được

begin{align*}
begin{cases}
hệ 1
end{cases}
Leftrightarrow
begin{cases}
hệ 2
end{cases}
end{align*}

Dương
Khách

Rất cảm ơn bạn đã chia sẻ kiến thức hữu ích này.

Trần Thị Kim Liễu
Khách

Mình là sv toán k24 trường ĐHKH Huế. Lâu rồi hôm nay mới tìm hiểu lại Tex. Mình cảm ơn bạn nhiều. những bài viết bạn rất dễ học.

wpDiscuz