Khám phá

Tại sao đa số lá rụng lại đưa phần lưng lên trên?

NNhững người quan sát tỉ mỹ có thể phát hiện ra một điều có thể coi là một bí mật của thực vật đó là khi lá thực vật rụng xuống, đại đa số chúng đều lật phần lưng lá lên trên, phần mặt lá úp xuống đất. Đặc biệt là đối với những thực vật có lá to thì hiện tượng này càng rõ ràng hơn. Tại sao lại như vậy?

Muốn biết được nguyên nhân của hiện tượng này, chúng ta phải bắt đầu từ kết cấu phía trong của lá thực vật. Ở rất nhiều loài thực vật, phần lưng lá và mặt lá khi sinh trưởng thì lượng tiếp xúc với ánh sáng mặt trời là khác nhau, nguyên nhân của điều này là do kết cấu của lưng và mặt lá có những khác biệt rõ rệt. Nếu chúng ta cắt ngang một chiếc lá rồi quan sát kết cấu các tế bào trong mặt cắt đó dưới kính hiển vi, chúng ta sẽ phát hiện ra rằng:

Đại đa số các tế bào ở gần phần mặt lá của các loài thực vật đều có nhiều hình chữ nhật sắp xếp dài một cách chặt chẽ và có trật tự, giống như những thanh hàng rào dưới sân gác trong nhà bạn. Do đó nó được gọi là tổ chức hàng rào (hay tổ chức lan can).
Còn những tế bào gần lưng lá lại sắp xếp một cách tự do và lỏng lẻo hơn, có trạng thái như xốp nên được gọi là tổ chức xốp, bọt biển.

Các tế bào của tổ chức hàng rào không những được sắp xếp một cách chặt chẽ, có trật tự mà hơn nữa chúng còn chứ một lượng lớn chất diệp lục. Các chất diệp lục này tiếp nhận ánh sáng, lợi dụng khí carbonic trong không khí để tổng hợp nên chất hữu cơ nuôi sống toàn bộ cây. Còn kết cấu xốp tương đối lỏng lẻo, chất diệp lục ít, chủ yếu là tích trữ một số vật chất và nước trong nội bộ thực vật. Khi lá khô và rụng xuống, tổ chức hàng rào tương đối chắc và bền vững, tổ chức xốp thì lỏng lẻo và mật độ tương đối nhỏ. Vì thế khi lá rụng, mặt lá sẽ nặng hơn so với phần lưng lá và nó sẽ tiếp đất trước.

Nếu không phải do người hay gió làm cho phần lưng lá ngửa lên thì đại đa phần lá của các loài thực vật khi rụng sẽ đưa mặt lá lên trên.

Đương nhiên, ở một số loài thực vật, kết cấu của phần mặt lá và lưng lá là không mấy khác biệt, lá của các loài thực vật này trong quá trình sinh trưởng chúng phân bố theo hướng thẳng đứng, lượng ánh sáng mặt trời mà hai mặt tiếp nhận là tương đối đồng đều nhau, ví dụ như lúa. Ngoài ra một số loài thực vật khác như trùng đuôi ngựa, có lá hình kim nên rất khó phân biệt đâu là mặt lá, đâu là thân lá. Đối với các loại thực vật này, khi lá rụng sẽ không tuân theo quy luật trên.

Math2IT

Math2IT

Đây là tác giả chung cho các bài viết không do trực tiếp tác giả cụ thể nào của Math2IT viết. Có thể đó là các bài dịch từ các bài viết nước ngoài hoặc các bài viết thiên về kỹ thuật và thông báo.