LaTeX 1 – LaTeX là gì thế?

LaTeX là một mục lớn của Math2IT, nhưng cũng có không ít những người “ngoài ngành” không biết được nó là gì? Thấy sao mà lắm thủ thuật với nó vậy? Để mở đầu cho loạt bài viết Tự học LaTeX, mình giới thiệu với bạn đọc những thông tin cơ bản về nó trước.

Đôi dòng

  • Mình không phải là chuyên gia về LaTeX.
  • Mình giúp bạn tự học với thời gian ngắn hơn lúc mình tự học.
  • Bạn hoàn toàn có thể chuyển qua bài 2 mà không cần biết LaTeX là gì.

LaTeX là gì?

  • Dễ hình dung nhất: chương trình soạn thảo văn bản hay bài trình chiếu giống như Word, Powerpoint nhưng có sự khác biệt lớn.
  • Tiền thân là TeX, một ngôn ngữ định dạng do Donald Knuth phát minh, rất khó sử dụng.
  • LaTeX được phát minh bởi Leslie Lamport, dựa trên TeX nhưng dễ sử dụng hơn rất nhiều. Cho ra chất lượng bản in cực cao cùng cấu trúc văn bản rất logic và đồng bộ.
  • Tự động hóa rất nhiều so với làm bằng tay của Word.

Dùng LaTeX có gì hay?

  • Văn bản nhất quán: khoảng cách dòng, kích cỡ chữ, màu sắc, cách trình bày,… cho dù qua văn bản khác nó cũng như vậy.
  • Hoàn toàn tự động: đánh số chương, tiêu đề mẹ, tiêu đề con, đánh số phương trình, bảng, hình ảnh, tham chiếu,… hoàn toàn tự động.
  • Trích dẫn tài liệu tham khảo: tự động và nhất quán, style rất đẹp.
  • Tự động sắp xếp hình ảnh, table sao cho phù hợp nhất với văn bản.
  • Làm việc với một dự án lớn: cả trăm, cả ngàn trang trong một file .tex dung lượng rất nhỏ, dễ quản lý và điều khiển.
  • Tích hợp công thức toán học: công thức toán học tích hợp rất hài hòa với văn bản, đẹp và rõ nét.
  • Vẽ hình đẹp: hình vẽ và chữ chú thích trên hình vẽ rất hài hòa với văn bản (cỡ chữ, ko bị vỡ nét khi zoom,…).

Nhược điểm

  • Biên soạn các tài liệu không theo cấu trúc chung rất khó.
  • Làm việc chỉ nhờ vào dòng lệnh, giống như lập trình nên thường xảy ra lỗi nhỏ nhặt nhưng tốn thời gian sửa.
  • Cách học và tiếp cận tốn nhiều thời gian hơn.

Word/Powerpoint vs LaTeX?

  • Word/Powerpoint: chương trình WYSIWYG (What You See Is What You Get), tức là bạn chỉnh sửa trực tiếp bằng mắt của mình, những gì bạn thấy lúc chỉnh sửa cũng chính là những gì bạn thu được.
  • LaTeX: bạn làm việc với những dòng code, những gì bạn thấy chỉ là những dòng code, nhưng khi biên dịch, những gì bạn nhận được lại là một văn bản được định dạng tuyệt đẹp. Do đó những gì bạn thấy không phải là những gì bạn có.
  • Ưu điểm của LaTeX chính là nhược điểm của Word và ngược lại.
Đinh Anh Thi

Đinh Anh Thi

Sáng lập Math2IT. Hiện Thi đang là nghiên cứu sinh tại Pháp về chuyên ngành Toán Ứng Dụng. Anh mong muốn tổng hợp và chia sẻ kiến thức Toán thực tế, Khoa học ứng dụng và Tin học thường thức đến tất cả mọi người dưới dạng dễ tiếp cận và tự nhiên nhất.